cookies
STRONA GŁÓWNA   ARTYKUŁY   O KLUBIE   FORUM   SZUKAJ   GALERIA
Nawigacja
RETROTRAKTOR
  STRONA GŁÓWNA
  ARTYKUŁY
  FORUM
  GALERIA
  LINKI
  KALENDARZ
  EKIPA
  KONTAKT
  POCZTA
  PARTNERZY
  FACEBOOK
  WSPÓŁPRACA
  REGULAMIN

O KLUBIE
  O NAS
  AKTUALNOŚCI
  WŁADZE KLUBU
  LISTA CZŁONKÓW
  DOŁĄCZ DO NAS
  KONTAKT

ŁOCHOWICE
  O NAS
  AKTUALNOŚCI
  GALERIA
  KONTAKT

STARE BUDY
  O NAS
  AKTUALNOŚCI
  GALERIA
  KONTAKT

ARTYKUŁY
  RETROTRAKTOR
  AKTUALNOŚCI
  URSUS
  ZETOR
  LANZ
  CIĄGNIKI
  MASZYNY ROLNICZE
  PROTOTYPY
  RELACJE
  NASZE MASZYNY
  CIEKAWE MIEJSCA
  MODELARSTWO
  DONIESIENIA DAWNEJ PRASY
  WSPOMNIENIA
  PORADY

GADŻETY

Ostatnie Artykuły
KLASYKI NA AGROTECHU...
KONKURS ORKI ZABYTKO...
ZETOR GALLERY
KOMBAJN BIZON
RETRO MOTOR SHOW 2016
Zareklamuj się!
HISTORIA URSUSA cz. II


cz. II
Okres międzywojenny


Po I wojnie światowej zakład nie był w najlepszej formie. Oprócz działań wojennych przyczyniła się do tego sytuacja ekonomiczna fabryki. Jedyną radą na poprawienie sytuacji fabryki było więc stworzenie spółki akcyjnej, z dużą ilością akcjonariuszy - stało się to 4 czerwca 1920 roku. Powołano wówczas do życia "Fabrykę Silników i Traktorów Ursus, Spółka Akcyjna".
Jednak o produkcji traktorów można mówić właściwie dopiero od 1922 roku, kiedy to mury fabryki zaczęły opuszczać pierwsze "ciągówki" (tak wtedy je nazywano). Jednak już w 1915 roku Karol Taylor, profesor Politechniki Warszawskiej, opracował dokumentację techniczną pierwszej "ciągówki". W trzy lata później był już gotowy prototyp, jednak na drodze tego projektu stawały liczne trudności, między innymi wojna, i niestety nie wszedł on do produkcji.



Tak jak już wspomniałem, pierwsze ciągniki zaczęto produkować dopiero w 1922 roku - ta data uważana jest za początek przemysłu ciągnikowego w Polsce. Opierały się one na licencji amerykańskiego ciągnika Titan. Wyposażone były w dwucylindrowe, poziome silniki zasilane ciężką benzyną lub naftą o mocy 25 KM prz 575 obr./min. Montowano je na stalowych podwoziach ramowych i stalowych szprychowych kołach, zaopatrzonych w tzw. ostrogi. Zademonstrowano je po raz pierwszy podczas wystawy rolniczej w Wilanowie, a potem na II Targach Wschodnich we Lwowie w roku 1922 roku. Otrzymały one wiele pozytywnych opinii. O ich wysokiej jakości świadczy fakt, że jeden z pierwszych ciągników tego typu służył aż do 1968 roku Panu Stanisławowi Rakowskiemu ze wsi Chyliny (dawne woj. płockie). W tym właśnie roku został on przekazany do zakładowego muzeum, a właściciel w zamian otrzymał nowego Ursusa C-330. Przez te 46 lat ciągnik cały czas służył swojemu właścicielowi. W chwili przekazania do muzeum oczywiście był na chodzie, czego dowodem był pokaz pracy "ciągówki" dokonany przez właściciela. Ciągniki tego typu produkowano w Ursusie do 1928 roku i wytworzono ich około 100-150 sztuk.






Od 1921 roku rozważano podjęcie produkcji samochodów wojskowych w Ursusie. Ten rozdział w historii Ursusa omówię tylko pobieżnie, gdyż wykracza on poza tematykę strony, a jest niesłychanie rozbudowany i wykracza poza ramy tak krótkiego artykułu.
W 1923 roku rozpisano przetarg na pojazdy wojskowe. Każda z zgłoszonych firm miała przedstawić jeden samochód 3-tonowy na ogumieniu masywowym i jeden 1,5-tonowy na pneumatykach tej samej firmy. Zgłosiły się następujące firmy: Berliet, De Dion-Bouton, Renault, Fiat i SPA. Polskich konstrukcji nie było niestety. Na uruchomienie produkcji liczyła firma "Światowid" w Myszkowie , przedstawiając samochody De Dion-Bouton, dwie fikcyjne firmy zgłaszające Fiata i Renault oraz nowo powstała (12 lipca 1922r.) Spółka "Zakłady Mechaniczne URSUS" reprezentująca włoskie samochody firmy SPA.
Aby fabryka mogła sprostać ewentualnym zamówieniom wojska, wystąpiono do Państwowego Banku Gospodarstwa Krajowego o pożyczkę w wysokości 500 000 dolarów, która została spożytkowana m.in. na zakup i budowę fabryki w Czechowicach (dzisiejszy Ursus). W błyskawicznym tempie "rosły" hale. Sama tylko hala obrabiarek miała powierzchnie ponad 10 tys. m2 i wyposażona była w najnowocześniejsze maszyny sprowadzone z Anglii i USA.
Wróćmy jednak do przetargu. Aby wyłonić najlepszego zorganizowano w 1924 roku rajd na dystansie 3000 km. Trasa przebiegała w większości marnej jakości drogami, które dziś uznalibyśmy za polne. Jako ciekawostkę warto dodać, że po zakończeniu rajdu i ważeniu pojazdów, okazało się, że każdy z nich ma średnio 300-500 kg zaschniętego błota jako zbędny balast. Pomimo odmiennych wyników rajdu - to właśnie samochody SPA wygrały przetarg i miały być produkowane w Zakładach Mechanicznych Ursus. Zapewne decyzja spowodowana była chęcią odzyskania pożyczki przez bank. Po kilku jeszcze problemach do produkcji wdrożona została ostatecznie tylko 1,5-tonowa ciężarówka SPA, jednak pod nazwą Ursus. Dopiero 11 lipca 1928 roku (a nie jak planowano w 1926r.) pierwsze ciężarówki typu Ursus A opuściły hale fabryczne. Były one poddawane różnym ulepszeniom.
W okresie międzywojennym produkowano w Ursusie także różne pojazdy wojskowe, w tym pojazdu pancernego mieszczącego 4-osobową załogę.
W 1930 roku ogłoszono upadłość i fabrykę przekazano pod skrzydła Państwowych Zakładów Inżynieryjnych. Powodów bankructwa było wiele. Jednym z głównych było gwałtowne załamanie się w Polsce rynku samochodów ciężarowych.
Kolejna część dotyczyła będzie losów fabryki podczas i po II wojnie światowej. Zapewne pominąłem wiele znaczących faktów z historii fabryki, jednak starałem się zaznaczyć te, które miały jakieś większe znaczenie lub dotyczyły tematyki strony.